Türk Vatandaşlığı Nasıl Kazanılır?

Türk vatandaşlığı, yasada düzenlenmiş çeşitli yollar üzerinden kazanılabilir. İçeriğimizde, Türk vatandaşlığının hangi yol ve yöntemlerle kazanılabileceğine mercek tutacağız.

Doğum Yoluyla Türk Vatandaşlığının Kazanılması

Türk vatandaşlığını kazanma yollarından biri doğum yolu iledir. Bu tür bir vatandaşlık soy bağı esasına göre olurken kendiliğinden elde edilir. Kişinin doğumundan itibaren bu yolla kazanılan bir vatandaşlığın geçerli olduğu görülür.

Çocuğun soy bağı esasına göre Türk vatandaşlığını kazandığı durumlarda, doğum anında Türk vatandaşı ana ya da babanın vatandaşlığını kazanması söz konusu olmaktadır. Ana veya babadan yalnızca birinin Türk vatandaşı olması doğum yolu ile Türk vatandaşlığının kazanılabilmesi için yeterlidir.

Kişi yurt dışında yaşıyor ise ve 18 yaşını tamamlamasına rağmen doğumuna yönelik herhangi bir bildirim yapılmamış ise aile kütüğüne tescil işlemlerinin yapılabilmesi mümkündür. Anne ya da babanın Türk vatandaşı olmasından dolayı Bakanlığın yapacağı incelemenin ardından bu durum tespit edilmiş ise kişi aile kütüğüne Türk vatandaşı olarak tescil edilebilir.

Türk Vatandaşlığının Doğum Yeri Esasına Göre Kazanılması

Türk vatandaşlığının kazanılma yollarından biri de doğum yeri esasına göredir. Çocuk, Türkiye’de doğmuş ve ana ve babası belli değil ise ya da vatansızsa veya milli kanunları uyarınca vatandaşlık kazanamıyorsa doğumdan itibaren Türk vatandaşlığı kazanmaktadır.

Bir çocuk Türkiye’de bulunmuş ise ve Türkiye dışında doğduğu sabit olmadığı takdirde Türkiye’de doğmuş kabul edilmektedir. Türkiye’de bulunmuş olan ve yaşı gereği kendini ifade etmekten aciz olan çocuğun ilgili kişilerce tutulan tutanaklar çerçevesinde bulundukları yerin nüfus kütüğüne kaydı yapılır.

Türk Vatandaşlığının Sonradan Kazanılması

Türk vatandaşlığının sonradan kazanılması mümkündür. 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu uyarınca ve 11. Madde kapsamında yabancı kişilerin Türk vatandaşlığını kazanmak istemesi halinde aşağıdaki koşullar geçerli olur:

Kişi kendi milli kanununa göre ergin ve ayırt etme gücüne sahipse Türk vatandaşlığını kazanabilir.
Kişi vatansız ise 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu uyarınca ergin ve ayırt etme gücüne sahip olduğunda Türk vatandaşlığını kazanabilir.
Türk vatandaşlığı başvuru tarihinden itibaren geriye doğru 5 yıl kesintisiz Türkiye’de bulunan kişiler Türk vatandaşı olabilir.
Kişi Türkiye’ye yerleşmeye karar vermiş ise bunu çeşitli biçimlerde teyit etmelidir. İş kurma, Türkiye’de taşınmaz mal edinme, iş yerini Türkiye’ye nakletme, çalışma izni kapsamında bir işte çalışma, Türkiye’de yatırım gerçekleştirme gibi davranışların teyidi ile Türk vatandaşlığı kazanılabilir.
Türk vatandaşı ile evlenme yolu ile de Türk vatandaşlığı kazanılabilir.
Ailece Türk vatandaşlığına başvuru yapmak Türk vatandaşlığı kazanma yolları arasındadır.
Eğitimini Türkiye’de tamamlayanlar Türk vatandaşlığı elde edebilir.
Türk vatandaşı olan ana-baba-kardeş veya çocuğa sahip olmak da Türk vatandaşlığı kazanma yolları arasındadır.
Kişi Türk vatandaşlığı kazanmak istediğinde genel sağlığı tehlikeye sokabilecek bir hastalığa sahip olmamalıdır.
İyi ahlak sahibi olmak, toplum ile uyumlu bir davranış biçimini taşımak, güvenilir olmak, toplum değerleri ile uyuşmayan kötü alışkanlıklara sahip olmamak da Türk vatandaşlığı kazanmanın koşulları arasındadır.
Türkçeyi toplumsal yaşama uyum gösterebilecek düzeyde konuşmak Türk vatandaşlığı kazanabilmek için gereklidir.
Milli güvenliğe ve kamu düzenine engel olacak bir hale sahip bulunmamak da şartlardan biridir.
Kişi Türk vatandaşlığını kazanmak istediğinde Türkiye’de bakmakla yükümlü olduğu kişilerin ve kendisinin geçimini sağlayabilecek bir geliri olmalıdır.

Evlat Edinilme Yolu ile Türk Vatandaşlığının Kazanılması

Ergin olmayan yabancı bir kimse Türk vatandaşı tarafından evlat edinilmiş ise ve kamu düzeni ile milli güvenlik açısından herhangi bir engeli bulunmadığında Türk vatandaşlığını kazanabilmektedir.

K.K.T.C Vatandaşlarının Türk Vatandaşlığı Elde Etmesi

Kişi K.K.T.C vatandaşı ise ve bunu doğum yolu ile elde etmişse Türk vatandaşı olmak istediğinde yazılı biçimde başvuru yaparak talepte bulunabilir. Bakanlık kararı uyarınca da Türk vatandaşlığını kazanabilir.

Türk Vatandaşlığının Seçme Hakkı ile Kazanılması

Kişi seçme hakkını kullanma yolu ile de Türk vatandaşlığı kazanılabilmektedir. Türk vatandaşlığını çıkma izni alarak kaybeden ana-baba sebebi ile Türk vatandaşlığını kaybeden kişiler ergin olmalarının ardından 3 yıllık süre içinde yazılı bildirim yapmak kaydı ile vatandaşlık başvurusu yapabilirler.

Türk Vatandaşlığının İstisnai Olarak Kazanılması

İstisnai olarak Türk vatandaşlığının kazanılabilmesi için kişinin milli güvenlik ve kamu düzeni açısından herhangi bir engeli olmamalıdır. Bu durumda Bakanlık teklifi ve Bakanlar Kurulu kararı doğrultusunda istisnai olarak Türk vatandaşlığı verilebilir. Bu kişilerin aşağıdaki koşulları sağlaması gerekir:

Türkiye’ye bilimsel, teknolojik, sportif, sosyal, sanatsal ve kültürel alanlarda hizmet getirenlerin olağanüstü hizmetlerinin olacağına inanılırsa veya bu kişilerin olağanüstü hizmetleri mevcutsa istisnai olarak Türk vatandaşlığı kazanabilmektedirler. Sanayi tesisi getirenler için de aynı şartlar geçerlidir.
Vatandaşlığa alınması zaruri görülen kişilerin de Türk vatandaşlığı kazanmaları söz konusu olur.
04.2013 tarihinde yayımlanan 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu uyarınca ikamet izni almış olanların, Turkuaz Kart sahibi bulunan yabancıların ve bu kişilerin yabancı eşlerinin, kendisinin ya da eşinin ergin olmayan ya da bağımlı yabancı çocuğunun istisnai olarak Türk vatandaşlığı alabilmesi mümkündür.

Göçmen Olarak Türk Vatandaşlığının Kazanılması

İskan Kanunu uyarınca kişi Göç Ve Mülteci Hukukuna göre göçmen olarak kabul ediliyorsa vatandaşlıkla ilgili dosyasının il göç idaresine gönderilmesi söz konusu olur. Burada düzenlenen dosyalar Bakanlığa gönderilmektedir. Bakanlar Kurulu kararı uyarınca kişinin Türk vatandaşlığına geçmesi uygun bulunduğu takdirde göçmen olan kişi milli güvenlik ve kamu düzeni açısından bir tehlike arz etmediğinde Türk vatandaşı olabilir.

İkamet Şartı Aranmaksızın Tekrar Türk Vatandaşlığının Kazanılması

İkamet şartı aranmaksızın tekrar Türk vatandaşlığının kazanılması sürecinde kişinin milli güvenlik açısından engel teşkil eden bir durumu olmamalıdır. Bu yöntem ile Türk vatandaşlığına başvuru yapacak olan kimselerin çıkma izni ile Türk vatandaşlığını kaybetmemiş olması gerekir.

Türk vatandaşlığını ana ve babasına bağlı olarak kaybeden çocukların ergin olduktan sonra 3 yıl içinde Türk vatandaşlığına başvuru yapmamış olması koşulu da aranır.

Türk vatandaşlığını 403 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 25. Maddesi ve a,ç,d,e bendi uyarınca kaybedenler Türkiye’deki ikamet sürelerine bakılmaksızın vatandaşlık alma hakkını yeniden kazanmaktadırlar.

Ayrıca Bakanlık kararı ile ve milli güvenlik açısından bir tehlike arz etmeyen kişiler de Türk Vatandaşlığı Kanunu 13. Madde kapsamında aşağıdaki koşulları sağladıklarında yeniden Türk vatandaşı olabilirler:

Çıkma İzni alarak Türk vatandaşlığını bırakanlar.
Ana ve babasına bağlı olarak Türk vatandaşlığını kaybetmiş olanların 21. Madde uyarınca belirlenmiş olan süre içerisinde seçme hakkını kullanmamaları durumunda yeniden Türk vatandaşlığına geçebilmesi mümkündür.

İkamet Şartına Bağlı Olarak Tekrar Türk Vatandaşlığının Kazanılması

Türk vatandaşlığından çıkarılan kişiler ve seçme hakkını kullanarak Türk vatandaşlığını bırakanların yeniden Türk vatandaşlığını kazanabilmesi için milli güvenlik bakımından bir tehlike arz etmemeleri ve 3 yıl Türkiye’de ikamet etmiş olmaları koşulu aranır.

Türk vatandaşlığını bıraktırılan kişiler için Bakanlar Kurulu Kararı gerekirken Türk vatandaşlığını bırakanlar için Bakanlık kararı ile hareket edilir.

Evlilik Yoluyla Türk Vatandaşlığının Kazanılması

Türk vatandaşlığı evlilik yolu ile de kazanılabilir. Bununla birlikte Türk vatandaşı ile evlenen kişiler doğrudan Türk vatandaşlığını kazanamamaktadır. Başvuru yapılacağı zaman en az 3 yıldır süren bir evlilik şartı aranır.

Başvuru yapacak olanlarda aranan koşullar ise şu şekilde sıralanabilir:

Aile birliği içinde yaşamını sürdürme.
Evlilik birliği ile uyuşmayan faaliyetlerden uzak durma.
Milli güvenlik ve kamu düzenini tehlikeye sokacak bir engele sahip olmama.

Başvurunun ardından Tür vatandaşı eş öldüğünde başvuru sahibinde aile birliği içinde yaşama koşulu aranmaz.

Evlenmenin ardından Türk vatandaşı olan kişiler ile ilgili olarak evlenmenin butlanına karar verildiğinde evlenme konusunda iyi niyetli olmaları halinde Türk vatandaşlığı korunur.

Ana Sayfa